AnaSayfa / Diğer / Dini Makale / Âl-i İbrahim: Model Aile

Âl-i İbrahim: Model Aile

Âl-i İbrahim: Model Aile

Mutlu Aileler Cennetin Dünyadaki Şubeleri, Huzursuz Aileler de Cehennemin Dünyadaki Şubeleridir.

“Rabbinin Mutlak Otoritesinden Korkup Sakınanlara Çifte Cennetler Vardır.” Âyetinde Vaat edilen İki Cennetten Biri Mutlu Ailedir.

Yazıyı Yazan : Doç.Dr.Abdulcelil CANDAN

Birinci Bölüm

Birinci Bölüm

Aile  | Aile toplumun temelidir ve ilk mektebdir. Muallimleri de ailenin iki önemli unsuru olan ebeveyndir. Burada çocuğa verilen eğitim hayatına yön verecek maya hükmündedir. Bu açıdan bakıldığı takdirde İnsanın kişiliğinin ailede belirlendiği anlaşılır. Hz. Peygamber, ebeveynin çocuklar üzerindeki etkisini şöyle ifade eder: “Her çocuk İslam fıtratı üzerine doğar. Ancak onu Yahudi, Hı- ristiyan veya Mecusi yapan ebeveynlerdir.”1

Aile, her türlü tehlikeye karşı korunaklı bir kaledir. Bu kalenin muhkem ve dışarı- dan gelecek her türlü tehlike ve akıma kar- şı dayanıklı kalabilmesi için bütün açık ve gediklerinin kapatılması gerekir. Baba, dışarıdan gelen her türlü tehlikeye karşı tedbir alırken, anne dâhilde yapılması gerekenleri yerine getirir. Bunun için de anne ve babanın uyumu ve ahengi önemlidir.

Bazı müfessirler,“Rabbinin mutlak otoritesinden korkup sakınanlara çifte cennetler vardır”2 âyetinde vaat edilen iki cennetten birisinin huzur ve mutluluk yuvası aileler, buna mukabil “Kim benim uyarıcı mesajımdan yüz çevirirse iyi bilsin ki sıkıntılarla dolu bir hayat sürer”3 âyetinde de sıkıntılarla dolu bir hayattan maksadın huzursuz aileler olduğunu belirtmişlerdir. Bu güzel yaklaşımdan şu çarpıcı sonuç çıkar: Mutlu aileler cennetin dünyadaki şubeleri, huzursuz aileler de cehennemin dünyadaki şubeleridir. Makalemizde ele alacağımız aile her namazda kendisine bağlılığımızı ifade ettiğimiz Allah’ın seçkin kulu Hz. İbrahim’in ailesi/ Âli-i İbrahim’dir.

Âl-i İbrahim Allah Teâlâ,“Gerçekten Allah, Âdem’i, Nuh’u ve İbrahim ailesiyle İmrân hanedanı- nı süzüp âlemler üzerine seçti”4 âyetinde Al-i İbrahim’den söz etmektedir. Her namazda Peygamber Efendimizin tavsiyesi üzerine hem kendisine ve ailesine hem de hem Hz. İbrahim ve ailesine bağlı- lığımızı ifade bağlamında onlara salât ve selam getiririz. Ebu Hamid es-Sa’idî Hz. Peygamber’e sorar:

– Ey Allah’ın elçisi sana nasıl salât getirelim?

– Ey Rabbimiz, İbrahim ve ailesine salât getirdiğin gibi Muhammed’e, eşlerine, nesline de salât getir. Sen övgüleri kabul edensin, yücesin.5 Başka bir rivayette de şöyle buyurur: Allah’ım İbrahim ailesini mübarek kıldığın gibi Muhammed ve ailesini de mübarek kıl, de.”6

Hz. İbrahim ailesi iki anlamda kullanılmış- tır.

a) Özel anlamda: Hz. İbrahim, babası, çocukları ve eşlerinden oluşan topluluktur.

b) Genel anlamda: Kıyamete kadar ona inanan, tabi olan, davasına yardım eden herkes.

“Haydi babanız İbrahim’in milletine…”7 âyetinde de belirtildiği gibi Hz. İbrahim, peygamberler dâhil tüm Müslümanların atası ve üç dinin mensuplarının üzerinde ittifak  ettikleri bir şahsiyettir. O (a.s) ateşe atıldı, hicret etti, oğlunu Allah için kurban etmekle imtihan edildi. Nemrut karşısında dik durdu. Tüm bu imtihanları başarıyla verdi. Bunlara mükâfat olarak Allah Teâlâ peygamberi vasıtasıyla dünya durdukça müminlerin O’nu namazlarında anmalarını; ona salât ve selam getirmelerini emir buyurdu. Hz. İbrahim ailesinde bir aileyi mutlu kılacak tüm özellikler mevcuttur. Model olarak Âl-i İbrahim’i tercih etmemiz bundandır.

“İbrahim babası Azer’e bir takım putları tanrı- lar mı ediniyorsun? Doğrusu ben seni de kavmini de apaçık bir sapıklık içinde görüyorum dedi.”8 Âyette de belirtildiği gibi, Âzer Hz. İbrahim’in öz babasıdır. “Taruh” olduğu ile ilgili görüşler sağlam bir kaynağa dayanmamaktadır; Tevrat referanslıdır.9  Hz. İbrahim’in Azer’in sulbünden gelmiş olmasında garipsenecek bir durum da yoktur. Hatta bu, Allah’ın ölüden diriyi yarattığına dair en güzel örneklerdendir. Allah ölü atomları canlı hücrelere dönüş- türmektedir. Proteinler de hayat unsuru taşı- mayan, hayat emaresi göstermeyen kimyevi birer madde olmaktan öteye geçmediği halde oraya da ilahi sır girerek canlandırmaktadır.10 Keza, Allah Teâlâ Firavun sarayından Hz. Âsiye’yi, cahili topluluktan Hz. Muhammed’i, Ebu Cehil’den de İkrime’yi halk etti. Bu açıdan Allah Teâlâ’nın yıldızlara tapan bir toplumdan Hz. İbrahim ailesini vücuda getirmesi de cahili toplumlarda yaşayan Müslüman ailelere güzel bir örnektir.11 Hz. İbrahim’in Âzer’in oğlu olması, akrabaları arasında kötü, ahlaksız hatta müşrik bulunan Müslümanlar için büyük destek ve teselli kaynağıdır. Çünkü sünnetullah da bu durum hep var olmuştur. Hz. Nuh’un ve oğlu, Hz. Lût ve karısı ve Hz. Peygamber ve amcası da aynı durumdaydılar.

Dolayısıyla Hz. İbrahim’in Âzer’in sulbünden olması dikenler arasından güllerin yetişmesini hatırlatmaktadır. İbn Teymiye’nin dediği gibi, “Müminin cenneti de gülistanlığı da kalbindedir. Nereye giderse onunla beraberdir, düşmanları ona ne yapabilir?”12 Nitekim O’na bir şey yapamadılar karşısında duramadılar. Sonuçta Hz. İbrahim tek başına İslam’ı temsil etti ve ailesiyle başarılı oldu. “Muhakkak ki, İbrahim başlı başına bir ümmet idi, tevhit inancına sahip olarak Allah’a itaat için kıyam etmişti ve asla Allah’a ortak koşanlardan olmadı”13 âyeti, İslam ümmetini temsil eden Hz. İbrahim’in önemli özelliklerini sıralamaktadır.

İbrahim ailesinin Bazı özellikler

İbrahim ailesinin Bazı özellikler

1. Muvahhit Aile Tevhit, her peygamberin dolayısıyla da her Müslüman’ın ilk görevidir. Bu anlamda bütün ailenin aynı inançta olması önemlidir. Hz. İbrahim’in puta tapan babasını tevhide davet etmesi buna örnektir.

2. Davetçi Aile Davet ve tebliğ peygamberlerin öncelikli görevleri arasındadır. Hz. İbrahim ailesiyle beraber bu vecibeyi en güzel şekilde yerine getirmiştir.

3. Fedakâr ve İtaatkâr Aile Dünya imtihan yurdu ve herkesin geçtiği bir imtihan salonudur. Kimisi malıyla, kimisi makamıyla, kimisi canıyla imtihana tabi tutulmaktadır. Hz. İbrahim’in çocuğunu Allah’ın emri doğrultusunda kurban etmek istemesi, oğlunun da herhangi bir tereddüt ve itiraza mahal bırakmadan kabul etmesi fedakârlığın zirvesidir.

4. Allah’a Yalvarıp Yakaran Aile Dua, müminin silahı ve ibadetin özüdür. Hz. İbrahim, ailesini her türlü bela ve felaketten korumak için Allah’a dua ederdi.

5. Muhacir Aile Hicret, inanç uğruna eş, dost, vatan, mal ve gerektiğinde hayatın terk edilmesidir. Hz. İbrahim, eşleri Hacer ve Sâre ile Allah yolunda hicreti gerçekleştiren ilk ailedir.

6. Misafirperver Aile  Hz. İbrahim ve ailesinin bir özelliği de misafirperverliktir. “İbrahim’in şerefli misafirleri hakkında sana haber geldi mi?”31 âyeti, Hz. İbrahim ailesinin bu özelli- ğine dikkat çekmektedir. Hz. İbrahim’in misafirsiz yemek yemediği, misafir bulmak için yol kavşaklarında beklediğinin nakledilmesi.  hatta misafir ağırlama geleneğini ilk başlatan kişi olduğunun bildirilmesi.misafir ağırlamanın, yemek ikram etmenin terk edildiği günümüz Müslümanlarına önemli mesajlar iletmektedir.

7. Çalışkan ve Maharetli Aile “Ve o zaman ki, İbrahim Beyt’in temellerini yükseltiyordu. İsmail ile birlikte şöyle dua ettiler: ‘Ey Rabbimiz, bizden kabul buyur. Çünkü daima işiten, daima bilen Sensin ancak Sen!

”İbrahim soruyor: –

Evladım, Allah Teâlâ’nın emrine ne dersin?

– Rabbimizin emrine sarılmaktan başka seçeneğimiz yok.

– Bana yardım eder misin?

– Elbette.

– Rabbin şu tepecikte bir mabet inşa etmemizi emir buyurdu.

Bunun üzerine Hz. İbrahim duvarı inşa etmeye başladı.

Hz. İsmail de taş taşıyordu. Bu hizmetin kabul edilmesi için de Allah yalvarıyorlardı.35 Hz. İbrahim’in Hz. İsmail ile beraber çalışması, gerektiği durumlarda aile bireylerinin beraber çalışmalarının gere- ğini ve aile içinde görev paylaşımının önemini göstermektedir

Dipnot ve Kaynaklar

Dipnot ve Kaynaklar

 Sonuç Hz. İbrahim ailesiyle beraber tavizsiz bir duruş sergiledi. Bu uğurda ateşe atıldı, hicret etti ve bütün müminlere model oldu. Kur’an-ı Kerim bu ailenin kıyamete kadar müminler için örnek olacağını şu âyetle beyan etti. “Allah, bu sözü (İslamî duruşu) soyu arasında (gelecek nesiller içinde) devam edecek bir örnek kıldı ki insanlar ona müracaat etsinler ve onun gibi yaşasınlar.” Hiç unutulmaması ve ihmal edilmemesi için de bu ideal ve model aileyi dilleriyle anmasını ibadet kıldı. Selam İbrahim’e, onun ailesine ve onun yolunda hayat sürenlere.

1 Buhari, Cenâiz, 80.

2 Rahman, 55/46.

3 Tâ-hâ, 20/124.

4 Âl-i İmrân, 3/33.

5 Buhari, Hadis no: 3369.

6 Buhari, Hadis no: 4198.

7 Hac, 22/78.

8 En’am, 6/74.

9 Alusî, Beydâvî, Şevkanî Tefsirleri’nde ilgili âyetlerin tefsiri

10 Kutub, Seyyid, Fizilali’l- Kur’an, Mısır, 1972, 2/1152.

11 Zeydan, Abdulkerim, el-Müstefat, Beyrut, 1998,1, 208.

12 İbn Kayyim; el-Vâbilu’s-Sayyib, Beyrut, 1987, s.67.

13 Nahl, 16/120. [/tab]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.